Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει τα αρπακτικά από τα φυτοφάγα ζώα, τους θηρευτές από τα θηράματά τους: Τα περισσότερα φυτοφάγα έχουν τα μάτια στις πλαϊνές πλευρές του κρανίου τους ώστε να μπορούν να ελέγχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος πεδίου όρασης για την προστασία τους απέναντι στους διώκτες τους. Τα περισσότερα αρπακτικά, αντίθετα, έχουν τα μάτια στο μπροστινό μέρος του κρανίου, κοντά μεταξύ τους, ώστε να έχουν όσο το δυνατόν καλύτερη εστίαση στο θήραμά τους. Το κορυφαίο αρπακτικό του πλανήτη, ο πιο επικίνδυνος κυνηγός, ο άνθρωπος, δεν θα μπορούσε να είναι φτιαγμένος διαφορετικά.
Η φύση έχει προνοήσει να μας εφοδιάσει με μάτια αρπακτικού. Είναι απορίας άξιον λοιπόν πώς τόσοι κυνηγοί δεν κάνουν το αυτονόητο, να χρησιμοποιούν δηλαδή την εξειδικευμένη όραση που διαθέτουν και να σκοπεύουν διόφθαλμα. Η διόφθαλμη σκόπευση είναι έμφυτη ικανότητα στον άνθρωπο και βασίζεται στο θαυμαστό ένστικτο της κατάδειξης. Αυτό δεν είναι άλλο από την έμφυτη ικανότητα να σηκώσουμε το χέρι και να δείξουμε με το δάκτυλο κάτι που κοιτάμε. Το δάκτυλο τότε ευθυγραμμίζεται χωρίς σκέψη με το αντικείμενο που δείχνουμε και το «σκοπεύον» ή «κυρίαρχο» μάτι. Ομοίως και στην κυνηγετική σκόπευση, ως γνωστόν, δεν σημαδεύουμε το στόχο αλλά τον καταδεικνύουμε με το όπλο.
Η ίδια η όραση είναι πάντα διόφθαλμη. Απ’ όσο γνωρίζω δεν υπάρχει έμβιο ον στον πλανήτη που να έχει μόνο ένα μάτι, αλλά και αν υπάρχει αμφιβάλω αν βρίσκεται οπουδήποτε πέρα από τον πάτο της τροφικής αλυσίδας. Τα μάτια λειτουργούν πάντα σε ζεύγη. Το κάθε μάτι λαμβάνει μια σειρά από οπτικά ερεθίσματα τα οποία δεν είναι άλλο από κύματα ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας του ορατού φάσματος , τα οποία λαμβάνονται ως φως από τους φωτοϋποδοχείς των ματιών, μετατρέπονται σε νευρικό παλμό από τον αμφιβληστροειδή και μεταβιβάζονται στον εγκέφαλο μέσω του οπτικού νεύρου. Εκεί ο οπτικός αναλυτής αναλαμβάνει να συνθέσει το νευρικό παλμό σε εικόνα. Κατά τη διάρκεια αυτής της λειτουργίας συνθέτει τις δύο ξεχωριστές δισδιάστατες εικόνες κάθε ματιού σε μία νέα, τρισδιάστατη, κάνοντας όμως κάτι που μας ενδιαφέρει πολύ εμάς τους κυνηγούς: Επιλέγει τη μία από τις δύο εικόνες ως επικρατέστερη, ως κυρίαρχη για την ακρίβεια. Με άλλα λόγια, εμπιστεύεται τη μία από τις δύο εικόνες περισσότερο από την άλλη. Και ενώ αυτό δεν είναι άμεσα ορατό στην τελική σύνθεση της εικόνας που βλέπουμε, η εμπιστοσύνη αυτή επηρεάζει άλλους παράγοντες , όπως η σκόπευση. Ο εγκέφαλος λοιπόν, βλέπει με τα δύο μάτια αλλά σκοπεύει με το ένα, εννοώντας ότι η ευθυγράμμιση της κάννης με το στόχο αφορά το ένα, κυρίαρχο μάτι.
Φυσικά είναι εφικτό να χρησιμοποιήσουμε το ένστικτο της κατάδειξης με το ένα μόνο μάτι, αλλά εφόσον μας ενδιαφέρει η σκόπευση σε κινούμενο στόχο, στοιχεία όπως η απόσταση του στόχου, η ταχύτητά του και η γωνία της πορείας τους ως προς την θέση μας είναι σαφή μόνο με διόφθαλμη εστίαση, συν το γεγονός ότι το ένα κλειστό μάτι αποκλείει το 50% του εύρους του οπτικού μας πεδίου. Αποτελεί αναμφίβολο πλεονέκτημα λοιπόν η διόφθαλμη σκόπευση σε κινούμενο ειδικά στόχο, αφού όμως διαπιστωθεί ότι το κυρίαρχο μάτι συμπίπτει με την πλευρά επώμισης. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εύρεσης του κυρίαρχου ματιού. Θα αναλύσω τους δύο βασικούς, τους οποίους μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μόνοι σας, αφήνοντας έξω από την κουβέντα άλλες μεθόδους, πιο πολύπλοκες, τις οποίες μπορεί να χρησιμοποιήσει αξιόπιστα μόνο ο δάσκαλος σκοποβολής.
Ο πρώτος τρόπος είναι να ενώσετε τα χέρια σας με τέτοιο τρόπο ώστε να σχηματιστεί ένα μικρό άνοιγμα ανάμεσα στους δύο αντίχειρες, διαμέτρου περίπου ενός εκατοστού. Ύστερα θα εστιάσετε με τα δύο μάτια ανοικτά ένα αντικείμενο μερικά μέτρα μακριά σας και θα ανεβάσετε τα χέρια τεντωμένα στο αντικείμενο, έτσι ώστε αυτό να είναι ορατό μέσα από το άνοιγμα που έχετε σχηματίσει. Στη συνέχεια φέρτε τα χέρια αργά προς το πρόσωπό σας έως το άνοιγμα να καταλήξει στο ένα από τα δύο μάτια, το οποίο και θα θεωρήσετε ως το κυρίαρχο.
Ο δεύτερος τρόπος είναι και σχετικότερος με τη σκόπευση ως σχετική με την κατάδειξη. Με τα δύο μάτια ανοικτά, εστιάστε ένα μακρινό αντικείμενο και σηκώστε τεντωμένο το χέρι και δείξτε το με το δάκτυλο. Κλείστε εναλλάξ τα μάτια και βρείτε με ποιο από τα δύο είναι ευθυγραμμισμένος ο δείκτης και το αντικείμενο. Επαναλάβετε και με τα δύο χέρια.
Εάν και με τους δύο τρόπους προκύπτει σαφώς το ένα από τα δύο μάτια ως κυρίαρχο και συμπίπτει με την πλευρά επώμισης, τότε μπορείτε να σκοπεύσετε χωρίς καμία ανασφάλεια με τα δύο μάτια ανοικτά από εδώ και πέρα. Το μόνο που θα χρειαστεί είναι λίγη εξάσκηση και υπομονή, έως ότου αισθανθείτε αυτόν τον τρόπο οικείο. Οι επιτυχίες στο κυνήγι θα σας ανταμείψουν για την προσπάθειά σας. Εάν όμως τα τεστ δείχνουν αντίθετο κυρίαρχο μάτι ή ανάμικτα και ασαφή αποτελέσματα, καλό θα είναι να επισκεφθείτε έναν δάσκαλο σκοποβολής εφόσον είναι εφικτό, ο οποίος θα διαγνώσει με ακρίβεια την κατάσταση και θα σας προτείνει την πιο αποτελεσματική λύση. Πολύ σπανίως η λύση αυτή αφορά αλλαγή της πλευράς επώμισης, αφού υπάρχουν πολλές συνταγές αντιμετώπισης, λιγότερο δραματικές και εξίσου αποτελεσματικές.